Paraiba taşı nedir?
Paraiba taşı, bakır içeren bir turmalindir ve kendine özgü neon mavi ve yeşil rengini bu bakırdan alır. İlk kez 1980'lerin sonunda Brezilya'nın Paraíba eyaletinde bulundu ve adını oradan aldı. Bugün aynı türde taşlar Nijerya ve Mozambik'ten de çıkarılıyor.
Rengi nereden geliyor
Turmalin pek çok renkte bulunan bir mineral ailesidir. Paraibayı ayıran şey yapısındaki bakırdır; bakır taşa, içeriden yanıyormuş gibi duran elektrik mavisi ve yeşil tonları verir.
Bu parlaklığa neon etkisi denir. Aynı tonda sıradan bir mavi turmalin ışığı daha mat yansıtır; iki taş yan yana konduğunda fark çıplak gözle görülür.
Paraiba adı yere mi, taşa mı ait
Ad ilk bulunduğu yerden gelir, ama bugün laboratuvarlar paraiba adını bakır içeren turmalin için kullanır. Brezilya, Nijerya ya da Mozambik'ten çıkan bakırlı turmalin paraiba olarak anılabilir; çıkarıldığı ülke raporda ayrıca yazar.
Brezilya, en eski ve en az taş veren kaynak olduğu için genellikle en yüksek fiyatı görür. Bu yüzden köken satırı, bir paraiba raporunda en dikkatle okunan satırlardan biridir.
Değerini ne belirler
Paraibanın fiyatını tek bir rakamla vermek doğru olmaz. Aynı ağırlıktaki iki taş arasında yalnızca renk farkı bile fiyatı çok değiştirir.
| Ölçüt | Ne anlama gelir |
|---|---|
| Renk doygunluğu | Neon etkisi ne kadar güçlüyse değer o kadar yüksek |
| Berraklık | Turmalinde iç kapanım sık görülür; temiz taş azdır |
| Ağırlık | Büyük paraiba çok az bulunur, karat arttıkça fiyat hızla yükselir |
| Köken | Raporda yazan ülke fiyatı doğrudan etkiler |
| İşlem | Isıl işlem yaygındır ve kabul görür; raporda belirtilmelidir |
Laboratuvar paraibası
Paraiba renginde, laboratuvarda üretilen taşlar da var. Doğal paraibanın rengini taşıyan ve ona göre çok daha erişilebilir bir seçenektir.
İkisini ayıran şey gözünüz değil, laboratuvar raporudur. Rapor, taşın doğada mı oluştuğunu yoksa laboratuvarda mı üretildiğini açıkça yazar. Saltique koleksiyonundaki paraiba yüzükler IGI raporlu laboratuvar paraibası ile hazırlanır ve bu, her parçanın sayfasında yazar.
Günlük kullanım ve bakım
Turmalinin sertliği Mohs ölçeğinde 7 ile 7,5 arasındadır, yani her gün takılan bir yüzük için yeterince dayanıklıdır. Temizlik için ultrasonik cihaz yerine ılık su ve yumuşak bir fırça yeterlidir; ani sıcaklık değişimlerinden kaçınılmalıdır.
Koleksiyondan
Sık sorulanlar
- Paraiba taşı neden bu kadar pahalı?
- Bakır içeren turmalin çok az bulunur; neon renkli, temiz ve büyük bir taş daha da azdır. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler renk doygunluğu, ağırlık ve raporda yazan kökendir.
- Paraiba taşı hangi ülkelerden çıkar?
- İlk kez Brezilya'da bulundu. Bugün bakır içeren turmalin Nijerya ve Mozambik'ten de çıkarılıyor. Köken taşın görünüşünden anlaşılmaz, laboratuvar raporunda belirtilir.
- Paraiba benzer renkteki taşlardan nasıl ayırt edilir?
- Apatit ya da mavi topaz gibi taşlar göz ile paraibayla karıştırılabilir. Kesin ayrım ancak gemolojik test ile yapılır; bu yüzden paraiba alırken tanınmış bir laboratuvarın raporunu isteyin.
- Paraiba yüzük her gün takılır mı?
- Takılır. Turmalin Mohs ölçeğinde 7 ile 7,5 sertliktedir. Taşın kenarlarını koruyan bir montür ve ara sıra yapılan bir kontrol ile günlük kullanıma uygundur.