Gem raporu nasıl okunur? GIA ve IGI sertifikası nedir?
Gem raporu, bağımsız bir gemoloji laboratuvarının taşı tanımladığı belgedir. Taşın türünü, doğada mı laboratuvarda mı oluştuğunu, ağırlığını, ölçülerini, kesimini ve gördüğü işlemleri yazar. GIA ve IGI bu raporları düzenleyen en bilinen laboratuvarlardandır; rapor taşın ne olduğunu söyler, ne kadar ettiğini söylemez.
Raporda ne yazar
Renkli taşlarda en değerli satır çoğu zaman işlem satırıdır. Isıl işlem, dolgu ve difüzyon taşın değerini farklı ölçülerde etkiler; işlemi ele alan bir rapor, parasını ödediğiniz işi yapıyor demektir.
| Satır | Ne söyler |
|---|---|
| Tür | Taşın ne olduğu: pırlanta, safir, zümrüt |
| Oluşum | Doğal mı, laboratuvarda mı üretilmiş |
| Ağırlık ve ölçüler | Karat ve milimetre olarak |
| Kesim | Şekil ve pırlantada kesim kalitesi |
| Renk ve berraklık | Pırlantada harf ve kademe olarak derece |
| İşlem | Isıl işlem, yağlama, dolgu gibi müdahaleler |
Raporun söylemediği
Rapor taşın değerini söylemez. Laboratuvarlar tanımlar ve derecelendirir, fiyat biçmez; hem tanımlayıp hem fiyat veren bir belgeye dikkatle yaklaşmak gerekir.
Rapor taşın güzel olup olmadığını da söylemez. Kâğıt üzerinde neredeyse aynı iki taş, gün ışığında bir elin üzerinde çok farklı görünebilir.
GIA ve IGI raporu nasıl sorgulanır
Her raporun bir numarası vardır. GIA raporları GIA'nın Report Check sayfasında, IGI raporları IGI'nin kendi doğrulama sayfasında bu numarayla sorgulanır; kayıttaki bilgiler elinizdeki belgeyle karşılaştırılır.
Pek çok pırlantanın kuşağına rapor numarası lazerle yazılır. Bu yazı büyüteçle okunur ve taş ile belgenin birbirine ait olduğunu gösterir.
Size hangi belge gösteriliyor
Laboratuvarlar kısa bir tanımlama notundan tam ayrıntılı rapora kadar farklı belgeler düzenler. Kısa not yalnızca taşın ne olduğunu doğrular; önemli bir taşta tam rapor istenmelidir.
Pratik kural basittir: belgeyi hangi laboratuvarın düzenlediğini, hangi tür belge olduğunu ve işlemi ele alıp almadığını sorun. Üç soruyu da tereddütsüz cevaplayan bir satıcıyla devam etmeye değer.
Koleksiyondan
Sık sorulanlar
- Sertifikalı pırlanta değer kaybeder mi?
- Rapor taşın değerini belirlemez, yalnızca ne olduğunu belgeler. İkinci el satışta alınan fiyat genellikle perakende fiyatın altında kalır; raporlu bir taş ise alıcı neyi aldığını bildiği için daha kolay satılır.
- Sertifikalı pırlanta bozdururken neye dikkat edilmeli?
- Raporun aslı ve taşın üzerindeki lazer yazısı birlikte sunulmalıdır. Alıcı raporu numarasıyla sorgulayacaktır; raporu olmayan bir taş ise yeniden test edilmek zorunda kalır.
- GIA mı, IGI mı?
- İkisi de dünyada tanınan laboratuvarlardır. GIA doğal pırlantada uzun süredir referans kabul edilir; IGI laboratuvar pırlantasında en yaygın kullanılan raporu düzenler. Önemli olan raporun bağımsız bir laboratuvardan gelmesi ve numarasıyla doğrulanabilmesidir.
- Rapor ile sertifika aynı şey mi?
- Günlük dilde aynı anlamda kullanılır. Laboratuvarlar kendi belgelerine rapor der, çünkü belge bir değerlendirme sunar, garanti vermez.